Ara tatilde 8. sınıf ne yapmalı?

Ara tatil 16-20 Kasım’da. Okul 13 Kasım Cuma kapanıyor, 23 Kasım Pazartesi açılıyor. Arada, hafta sonlarıyla birlikte dokuz gün tatil var.

Bu tatilde evlerde genelde iki şeyden biri olur. Ya hiç kitap açılmaz ya da tatil bir kampa döner: sabahtan akşama test, deneme, yine test. İkisi de okula dönüşü zorlaştırabilir.

Doğrusu ikisinin ortası: dinlenmiş ve eksiklerinin bir kısmını kapatmış bir çocuk. Size saat saat bir program vermeyeceğim, çünkü her çocuğun temposu başka. Ama her evde işe yarayan birkaç kural var.

Önce gerçekten dinlensin

Tatilin ilk iki günü, yani hafta sonu, ders yok. Çocuk uyusun, dışarı çıksın, arkadaşını görsün. İlk yazılılar, ilk deneme derken yorucu haftalar geçti.

Pazartesiden pazara kalan yedi gün için de şu kural iyi yürür: Her gün biraz çalışılır, ama iki “joker” hakkı vardır. Çocuk hangi gün dinleneceğini baştan seçmek zorunda değil. Çok yorgun olduğu ya da plan dışı bir iş çıktığı gün “Bugün jokerimi kullanıyorum.” der. O gün ders yok, kimse hesap sormaz; ertesi gün kaldığı yerden devam edilir.

Böyle bir söz, baştan “beş gün çalışacağım” demekten daha kolay tutuluyor (Sharif ve Shu, 2017). Bir gün aksasa da plan bozulmaz.

Bir de uyku saatine dikkat edin. Gece geç yatıp öğlene kadar uyumak, okula dönüşü zorlaştırır. Yatış ve kalkış saatini çok kaydırmayın.

Yeni konu değil, eksik konu

Tatil, yeni konuya geçmenin değil, eksikleri kapatmanın zamanı. Okulda bugüne kadar işlenen konulara bakın.

Eksikleri nereden bulacaksınız? En kolay yol, MEB’in 2-8 Kasım’daki ücretsiz denemesi (MEBİ). Denemenin video çözümleri deneme haftası bitince açılıyor; tatil tam sırası. Nereden açılacağını adım adım anlattım.

Çocuğunuz yanlış yaptığı ve boş bıraktığı soruların çözümünü izlesin, takıldığı konuları bir kâğıda yazsın. Tatilin listesi işte bu kâğıt. Yanlışlara nasıl bakılacağını deneme sonucu yazısında anlattım.

Tekrarın nasıl yapıldığı da çok önemli:

• Okumak değil, hatırlamak. Konuyu baştan okumak yerine kitabı kapatsın, hatırladığını yazsın, sonra kitaptan kontrol etsin. Yazarak hatırlamak, tekrar tekrar okumaktan daha kalıcıdır.
• Konular karışık olsun. Yalnızca son konudan soru çözmesin; her gün araya eski konulardan da soru katsın.
• Önce kendisi çözsün. Ücretsiz soru bankamızda matematik fasikülleri var. Önce kendisi denesin, takıldığı soruda karekodu okutsun; çözüm adım adım açılıyor. Konuyu baştan dinlemesi gerekiyorsa Dersler sayfasındaki videolara bakabilir.

Tatilde deneme çözsün mü?

Çözebilir, ama bir tane yeter. Üst üste deneme çözen çocuğa yanlışlarına bakacak vakit kalmaz. Denemenin asıl faydası da çözerken değil, yanlışlara bakınca çıkar.

Deneme çözülecekse tatilin ortasında, sabah, gerçek sınav gibi çözülsün: önce sözel, kısa bir mola, sonra sayısal. Telefon başka odada dursun. Ertesi sabah da yalnızca o denemenin yanlışlarına ayrılsın.

Günü ikiye bölün

Saat saat program yerine basit bir düzen kurun: sabah ders, öğleden sonra serbest. Sabah çalışması uzun sürmesin; çocuk öğlene doğru masadan kalkabilsin. Kahvaltıdan sonra masaya oturan çocuk, öğleden sonrasını gönül rahatlığıyla geçirir. Siz de gün boyu “Ders ne oldu?” diye sormak zorunda kalmazsınız; işteyseniz akşam listeye bakmanız yeter.

Sabahın işlerini bir gece önceden, çocuğunuzla birlikte yazın. Listeyi kısa tutun. İşler çoğu zaman tahmin ettiğimizden uzun sürer; bu biz büyükler için de böyle. Üç iş yazıp üçünü bitirmek, on iş yazıp dördünde kalmaktan iyidir.

Telefonu tamamen yasaklamak yerine saatini birlikte konuşun. Ders saatinde telefon başka odada dursun, öğleden sonra serbest olsun.

Arkadaşla buluşmak, bir akraba ziyareti, bir gün dışarıda yürümek… Bunlar tatilin boşa gittiğini göstermez. Önünüzde uzun bir yıl var; dinlenmek de bu yılın bir parçası.

Dönüşe bir gün kala

Son pazar akşamı çanta hazırlansın, pazartesinin dersleri gözden geçirilsin, yatış saati okul saatine dönsün.

Sıradaki MEBİ denemesi 2-8 Aralık’ta. Tatilde çıkardığınız eksik listesini atmayın; o denemeye kadar elinizin altında dursun. O denemeden sonra listeye bir daha bakın: Hangi konular kapandı, hangileri hâlâ orada?

Bu akşam çocuğunuzla takvimi açın. Tatilin dokuz gününü bir kâğıda alt alta yazın, en üste de “İki joker hakkım var.” yazın. Her güne en fazla bir iki iş koyun. Örneğin:

• İlk hafta sonu: Ders yok.
• Pazartesi sabahı: MEBİ denemesindeki yanlışların video çözümleri.
• Salı sabahı: eksik listesindeki ilk konu.
• Çarşamba sabahı: tek deneme.
• Perşembe sabahı: o denemenin yanlışları.
• Cuma ve ikinci cumartesi sabahı: listedeki öteki konular.
• Son pazar: akşam çanta, erken yatış.

Kezban