LGS deneme sonucu nasıl yorumlanır? Puandan önce 3 şeye bakın

Deneme sonucu gelince çoğu evde ilk bakılan yer puan ve sıralama olur. Puan düştüyse akşam gerilir. Çıktıysa kimse sonuca bir daha bakmaz.

Oysa sonuçtaki asıl bilgi puanda değil; ders ders doğru, yanlış ve boş sayısında. Bundan sonra ne yapılacağını onlar söyler.

MEBİ denemesinde sonuç, “Deneme Sınavı Raporlarım” bölümünde. Video çözümleri de orada; deneme haftası bitince açılıyor. Nasıl girileceğini adım adım anlattım.

Sonuç kötü geldiyse aşağıdakileri ertesi güne bırakın. İlk akşam ders ders konuşmak çoğu zaman tartışmaya döner. O akşam ne diyeceğinizi ayrı bir yazıda anlattım.

Puan ve sıralama bir tahmindir

Denemenin verdiği puan gerçek LGS puanı değil, bir tahmin. Deneme zor olunca herkesin puanı düşer, kolay olunca çıkar. Çocuğunuz aynı şeyleri bilse bile puanı değişebilir. Sıralama da yalnızca o denemeye girenler arasındaki sıra.

Bu yüzden iki deneme arasındaki puan farkına bakıp “geriledi” ya da “uçtu” demeyin. Tek deneme bir fotoğraftır. Üç denemede üst üste aynı durum çıkıyorsa, işte o zaman bu bir şey söylüyor demektir.

Önce ders ders nete bakın

Net, doğru sayısından yanlış sayısının üçte biri çıkarılarak bulunur. Matematikte 9 doğru, 6 yanlış yaptıysa neti 7’dir: 6’nın üçte biri 2 eder, 9’dan 2 çıkar.

İlk bakacağınız dersler Türkçe, matematik ve fen. Bu üç dersin katsayısı 4, diğer üçünün 1 (MEB). Puanı en çok bu üç ders belirler.

Hangi derste en çok zorlandığını bulmak kolay. Bu üç dersin her birinde 20 soru var. 20’den neti çıkarın; kalan sayı, o dersten elinden ne kadar kaçtığını gösterir. Matematikte net 7 ise kalan 13, Türkçede net 14 ise kalan 6. Kalan sayı hangi derste en büyükse önümüzdeki haftaların işi orası.

Matematik neti düşük geldiyse hemen paniğe kapılmayın; matematik çoğu çocuğu zorluyor. Bunun iyi bir yanı da var: MEB’in 2022 raporundaki rakamlarla yaptığımız hesaba göre matematikte bir net yaklaşık 5,5 puan ediyor. Burada kapanan her eksik puana çok yansır. Hangi derste bir netin kaç puan ettiğini şu yazıda anlattım.

Sonra yanlışla boşa bakın

Aynı net, çok farklı şeyler anlatabilir. Şu üç duruma bakın:

• Yanlış çok, boş az: Çocuk acele ediyor ya da hiç bilmediği soruda da işaretliyor.
• Boşlar testin sonunda toplanmış: Konuyu biliyor ama yetişemiyor. Ya yavaş çözüyor ya da zor bir soruda takılıp kalıyor.
• Boşlar arada dağınık: Boş bıraktığı soruların konularını henüz bilmiyor.

Boşların nerede toplandığını sonuçta göremiyorsanız çocuğunuza sorun. Çoğu zaman hatırlar.

Boş sayısı çok yüksekse bir şeye daha bakın: Çocuk yanlış korkusuyla, iki şık arasında kaldığı soruları da boş bırakıyor olabilir. Oysa bu soruları işaretleyen çocuk, boş bırakana göre ortalama olarak daha çok net yapar. Nedenini şu yazıda örnekle anlattım.

En son her yanlışın nedenine bakın

Burası çocuğun işi; siz yalnızca yanında oturun. Soruyu sizin çözmeniz gerekmiyor.

Çocuğunuz yanlış yaptığı her sorunun video çözümünü izlesin. Sonra soru numarasının yanına tek bir harf yazsın:

• K (konu): Konuyu bilmiyordu.
• D (dikkat): Biliyordu ama soruyu yanlış okudu ya da işlemde hata yaptı.
• S (süre): Vakit yetmedi, aceleye geldi.

Sonra harfleri sayın. K çoksa o konulara dönülür. D çoksa soruyu sonuna kadar okumak, önemli kelimenin altını çizmek üzerinde çalışılır. S çoksa süre tutarak soru çözülür.

Matematikteki 6 yanlışın 4’ü D çıktıysa, çocuk konuyu biliyor demektir; yeni konuya geçmeden önce soruyu dikkatle okuma alışkanlığı kazanmaya çalışılır. Konuyu bilmemek, dikkatsizlik ve vaktin yetmemesi ayrı şeyler. Hepsine “daha çok test çöz” demek yetmez.

Kiminle karşılaştıracaksınız?

Yalnızca kendisiyle. Kuzeninin, sınıf arkadaşının, komşunun çocuğunun neti size bir şey söylemez. Okulları ayrı, denemeleri ayrı, o günkü hâlleri ayrı.

Çocuğunuzun bir önceki denemesine bakın. Aynı derste net arttı mı? K harfleri azaldı mı?

Her denemeden sonra ders ders netleri bir kâğıda alt alta yazın, her satırın başına da denemenin tarihini. Bu kâğıdı evde kim tutarsa tutsun, akşam eve geç gelen de çocuğa “Kaç net?” diye sormadan durumu buradan görür. Üç dört deneme sonra bu kâğıt size puandan çok daha fazlasını anlatır.

Sakin bir akşam çocuğunuzla son denemenin doğru ve yanlış sayılarını puan hesaplama sayfasına yazın. Türkçe, matematik ve fenden hangisinde en çok zorlandığına birlikte bakın. Bu hafta yalnızca o dersten üç yanlışın video çözümünü izlesin ve her birinin yanına harfini yazsın.

Kezban